Afzuiging voor bewerkingsmachines

Afzuiging voor bewerkingsmachines verwijdert stof, spanen, slijpsel, rook en olienevel direct bij het productieproces. Door verontreinigingen in de machine, omkasting of afzuigkap op te vangen, verspreiden ze zich minder snel door de werkruimte. Dit ondersteunt een schonere productieomgeving en helpt machines, producten en medewerkers tegen vervuiling te beschermen.

Industriële machineafzuiging wordt toegepast op onder andere draai-, frees-, boor-, slijp-, zaag-, schuur- en CNC-machines. DEXTOOLS levert individuele machinefilters en complete centrale afzuigsystemen met leidingwerk, ventilator, afscheiding, besturing en veiligheidsvoorzieningen.

Waarom is afzuiging van bewerkingsmachines belangrijk?

Tijdens verspanende en mechanische bewerkingen kunnen uiteenlopende verontreinigingen ontstaan:

• Grof slijpsel en spanen
• Fijn metaalstof
• Hout- en kunststofstof
• Composietstof
• Minerale deeltjes
• Las- en procesrook
• Olie- en emulsienevel
• Vonken en hete deeltjes
• Geuren en gasvormige stoffen

Zonder gerichte afzuiging kunnen deze stoffen machines, sensoren, producten en werkvloeren vervuilen. Fijne deeltjes en nevel kunnen bovendien in de omgevingslucht terechtkomen.

Lokale afzuiging werkt met een luchtstroom die de vervuilde lucht direct bij het proces naar een kap of omkasting trekt. HSE beschrijft bronafzuiging als een techniek om stof, rook, damp en nevel af te vangen voordat deze kunnen worden ingeademd. Bekijk de officiële gids voor lokale afzuiging.

Hoe werkt machineafzuiging?

De bewerkingsmachine wordt voorzien van één of meerdere afzuigpunten. Een ventilator creëert onderdruk, waardoor de verontreinigde lucht naar een leiding of slang stroomt. Een filter of voorafscheider verwijdert vervolgens de aanwezige deeltjes of vloeistofdruppels.

Een compleet afzuigproces bestaat doorgaans uit:

1. Afvangen van stof of nevel bij de machine
2. Transporteren door een slang of leiding
3. Afscheiden van spanen, vonken of grove deeltjes
4. Filteren van fijnstof of vloeistofaerosolen
5. Opvangen of afvoeren van het afgescheiden materiaal
6. Afvoeren of gecontroleerd terugvoeren van gereinigde lucht
7. Bewaken van luchtcapaciteit en filterstatus
8. Automatisch regelen op basis van machinegebruik

De juiste afzuigmethode hangt af van de eigenschappen van de verontreiniging en de manier waarop deze tijdens het proces vrijkomt.

Afzuigkap direct bij de bewerkingsbron

Een afzuigkap moet zo dicht mogelijk bij het punt staan waar stof of spanen ontstaan. De kap wordt bij voorkeur in de natuurlijke uitwerprichting van het gereedschap geplaatst.

Een effectieve machinekap:

• Omsluit een deel van de emissiebron
• Bevindt zich dicht bij het gereedschap
• Volgt de uitwerprichting van stof en deeltjes
• Belemmert producttoevoer en onderhoud niet
• Is bestand tegen slijtage en temperatuur
• Kan eenvoudig worden gereinigd
• Heeft een passende leidingaansluiting
• Voorkomt onnodige aanzuiging van schone omgevingslucht

Een goed ontworpen kap kan met een lager luchtvolume een betere afvang realiseren dan een open slang die op grotere afstand staat.

Afzuiging van gesloten CNC-machines

CNC-draai- en freesmachines zijn vaak voorzien van een gesloten machineomkasting. Deze omkasting kan als afzuigzone worden gebruikt.

De filterunit houdt de machine onder lichte onderdruk. Hierdoor ontsnappen bij gesloten deuren minder stof, rook of olienevel via naden en openingen. Na afloop van het proces kan een ingestelde nadraaitijd worden gebruikt voordat de deur wordt geopend.

Afhankelijk van het proces wordt een CNC-machine uitgerust met:

• Droogstoffilter
• Olienevelafscheider
• Coalescentiefilter
• Elektrostatische nevelafscheider
• Fijnstoffilter
• HEPA-eindfilter
• Gecombineerd stof- en nevelsysteem

Voor droge spanen en olieaerosolen zijn verschillende afscheidingstechnieken nodig. De filterkeuze moet daarom aansluiten bij het gebruikte gereedschap, materiaal en koelsmeermiddel.

Afzuiging van draai- en freesmachines

Bij droog draaien en frezen kunnen spanen en fijn materiaalstof ontstaan. Een voorafscheider voorkomt dat grote hoeveelheden spanen rechtstreeks in het hoofdfilter terechtkomen.

Mogelijke oplossingen zijn:

• Geïntegreerde machineomkasting
• Kap rond het gereedschap
• Afzuiging bij de spanenafvoer
• Cycloon of spaanafskepper
• Centrale droogstofafzuiging
• Hoogvacuümafzuiging bij kleine aansluitingen

Bij natte bewerking ontstaat vaak olienevel of emulsienevel. Hiervoor worden druppelafscheiders en coalescentiefilters gebruikt.

Afzuiging van slijp- en schuurmachines

Slijp- en schuurmachines produceren vaak een combinatie van grof slijpsel, fijnstof en vonken. De afzuiging wordt bij voorkeur achter of onder de natuurlijke uitwerpzone geplaatst.

Geschikte voorzieningen zijn:

• Machinekap
• Afzuigtafel
• Afzuigende achterwand
• Vonkenvangkamer
• Cycloonafscheider
• Droge patroon- of zakkenfilters
• Natte stofafscheider
• Branddetectie of vonkdetectie

Aluminium, magnesium en andere reactieve metaalstoffen vragen om een afzonderlijke beoordeling. Het mengen van verschillende metaalstoffen in één afzuigsysteem kan ongewenste brand- of reactierisico’s veroorzaken.

Afzuiging van zaagmachines

Bij zagen ontstaan spanen, vezels en fijnstof. Afzuigpunten kunnen worden geplaatst bij de zaagkap, onder het werkblad en bij de materiaaluitvoer.

Zaagmachine-afzuiging wordt gebruikt voor:

• Hout
• Kunststof
• Aluminium
• Composiet
• Steenachtige materialen
• Isolatiemateriaal
• Technische panelen

Voor een betrouwbare afzuiging moet zowel de boven- als onderzijde van het zaagproces worden beoordeeld. De benodigde transportsnelheid in het leidingwerk moet hoog genoeg zijn om bezinking van spanen te beperken.

Afzuiging van boor- en freesstof

Bij boren en frezen van steen, keramiek, composiet of andere minerale materialen kan zeer fijn stof vrijkomen. Dit wordt bij voorkeur direct rond het gereedschap afgezogen.

Mogelijke oplossingen zijn:

• Gereedschapskap
• Boorkraag
• Afzuigschoen rond de frees
• Hoogvacuümaansluiting
• Gesloten machinecabine
• Aanvullende wateronderdrukking

HSE geeft aan dat het voorkomen dat stof in de lucht terechtkomt doorgaans effectiever is dan het pas achteraf uit de ruimte verwijderen. Afzuiging op het gereedschap of wateronderdrukking zijn daarvoor veelgebruikte technieken. Lees meer over bronbeheersing van schadelijk mineraal stof.

Olienevelafzuiging bij metaalbewerking

Koel- en smeermiddelen kunnen door draaiend gereedschap, hoge vloeistofdruk en warmte als fijne nevel in de machineomkasting terechtkomen.

Een olienevelsysteem kan bestaan uit:

• Druppelafscheider
• Gaas- of lamellenfilter
• Coalescentiefilter
• Elektrostatische afscheider
• Fijnstoffilter
• HEPA-eindfilter
• Olieafvoer of retourleiding

HSE adviseert beheersmaatregelen zoals machineomkastingen en lokale afzuiging regelmatig te controleren en onderhouden. Bekijk de informatie over metaalbewerkingsvloeistoffen.

Het schoonblazen van machines met perslucht kan de hoeveelheid rondzwevende nevel en fijne deeltjes verhogen en moet daarom binnen de risicoanalyse worden beoordeeld.

Hoogvacuüm- en laagvacuümafzuiging

Hoogvacuümafzuiging

Een hoogvacuümsysteem gebruikt relatief kleine slangen en een hoge onderdruk. Dit is geschikt voor gereedschappen met een compacte aansluiting, zoals handschuurmachines, kleine freesmachines en stofkappen.

Laagvacuümafzuiging

Een laagvacuümsysteem verwerkt grotere luchtvolumes via bredere leidingen. Dit wordt gebruikt voor machineomkastingen, afzuigbanken, grote kappen en centrale werkplaatsafzuiging.

De keuze wordt bepaald door de aansluitdiameter, vereiste luchtcapaciteit en weerstand van het aangesloten systeem.

Centrale afzuiging voor meerdere machines

Meerdere bewerkingsmachines kunnen op één centraal systeem worden aangesloten. Iedere machine krijgt een eigen aftakking en afsluit- of regelklep.

Voordelen van centrale machineafzuiging zijn:

• Centrale stof- of nevelopvang
• Minder losse filterunits op de werkvloer
• Grotere filtercapaciteit
• Automatische filterreiniging mogelijk
• Centrale druk- en storingsbewaking
• Automatische regeling per machine
• Minder afzonderlijke onderhoudspunten
• Mogelijkheid tot warmteterugwinning of geschikte recirculatie

De installatie wordt berekend op het aantal machines dat gelijktijdig actief kan zijn. Een frequentieregelaar kan het ventilatortoerental aanpassen aan de actuele vraag.

Individuele machinefilters

Een compacte filterunit kan direct op of naast één bewerkingsmachine worden geplaatst. Deze oplossing is geschikt wanneer:

• Slechts één machine hoeft te worden afgezogen
• Centraal leidingwerk ontbreekt
• Verschillende stofsoorten gescheiden moeten blijven
• De machine regelmatig wordt verplaatst
• Terugwinning van olie gewenst is
• De beschikbare ruimte beperkt is

Een individuele unit is eenvoudiger te installeren, maar iedere filter vraagt afzonderlijk onderhoud en bewaking.

Filtertechniek voor machineafzuiging

Afhankelijk van de verontreiniging kunnen verschillende technieken worden gebruikt:

• Cycloon voor spanen en grove deeltjes
• Vonkenafscheider
• Patroonfilter
• Zakkenfilter
• Fijnstoffilter
• HEPA-filter
• Coalescentiefilter
• Elektrostatisch olienevelfilter
• Natte stofafscheider
• Actieve-koolfilter voor geselecteerde dampen

Een standaard droogstoffilter is niet automatisch geschikt voor olie, kleverig stof, hete vonken of gasvormige stoffen. Vaak zijn meerdere afscheidingsstappen nodig.

Retourlucht of afvoer naar buiten

Na filtratie kan de lucht naar buiten worden afgevoerd of onder voorwaarden naar de productieruimte worden teruggebracht.

Retourlucht is alleen verantwoord wanneer:

• Alle verontreinigingen bekend zijn
• Geschikte filters worden gebruikt
• Filterprestaties worden bewaakt
• Geen gevaarlijke dampen achterblijven
• De risicoanalyse recirculatie toestaat
• Een passende eindfiltering aanwezig is

Bij onbekende, schadelijke of gasvormige stoffen kan gecontroleerde afvoer naar buiten noodzakelijk zijn.

Automatische besturing en energiebesparing

De afzuiging kan met de besturing van de bewerkingsmachine worden verbonden. Bij machinestart opent automatisch een klep en wordt de benodigde luchtcapaciteit beschikbaar gesteld.

Mogelijke functies zijn:

• Automatische start en stop
• Nadraaitijd
• Gemotoriseerde afsluitkleppen
• Frequentiegeregelde ventilator
• Constante-drukregeling
• Filterverzadigingsalarm
• Luchtstroombewaking
• Machineblokkering bij onvoldoende afzuiging
• Registratie van bedrijfsuren
• Onderhoudsmeldingen

Hierdoor draait de installatie alleen op de capaciteit die op dat moment nodig is.

ATEX en brandbaar stof

Brandbaar stof, nevel of damp kan in combinatie met lucht een explosiegevaarlijke atmosfeer vormen. Volgens HSE kan explosiegevaar ontstaan door brandbare gassen, dampen, nevels en stof wanneer ook een ontstekingsbron aanwezig is. Bekijk de algemene informatie over ATEX en explosieve atmosferen.

Mogelijke maatregelen zijn:

• Aarding en potentiaalvereffening
• Antistatische slangen en filters
• Geleidend leidingwerk
• Geschikte ventilator en motor
• Explosieontlasting
• Vlamloze explosieontlasting
• Explosieonderdrukking
• Isolatiekleppen
• Vonkdetectie en blussing
• Gescheiden afzuiging van materiaalsoorten

Een afzonderlijke ATEX-component maakt het volledige systeem niet automatisch explosieveilig. De complete installatie moet worden opgenomen in de risicoanalyse.

Onderhoud en controle

Regelmatig onderhoud voorkomt dat vervuilde filters en leidingafzettingen de afzuigcapaciteit verminderen.

Een onderhoudsplan kan bestaan uit:

• Reinigen van machinekappen
• Legen van spanen- en stofbakken
• Controleren van vonkenafscheiders
• Inspecteren van slangen en leidingen
• Meten van filterdrukverschil
• Controleren van automatische filterreiniging
• Inspecteren van ventilator en aandrijving
• Controleren van olieafvoer
• Testen van kleppen en sensoren
• Meten van luchtvolumes
• Controleren van aarding
• Registreren van onderhoud en storingen

Met periodieke luchtmetingen kan worden gecontroleerd of iedere machine nog voldoende afzuigcapaciteit ontvangt.

Voordelen van afzuiging voor bewerkingsmachines

• Afzuiging direct bij het proces
• Minder verspreiding van stof en nevel
• Schonere machines en werkstukken
• Ondersteunt bescherming van medewerkers
• Geschikt voor droge en natte bewerking
• Individuele en centrale systemen beschikbaar
• Afscheiding van spanen, stof en olienevel
• Automatische filterreiniging mogelijk
• Koppeling met machinebesturing
• Energiezuinige capaciteitsregeling
• Uitbreidbaar met fijnstof- en HEPA-filters
• Maatwerk voor verschillende machines
• Brand- en explosiebeveiliging mogelijk

Afzuiging voor bewerkingsmachines kopen

Wilt u een afzuigsysteem voor bewerkingsmachines kopen? DEXTOOLS adviseert u over de juiste machinekap, luchtcapaciteit, leidingdiameter, filtertechniek en veiligheidsvoorzieningen.

Wij leveren oplossingen voor één machine en complete centrale systemen, inclusief ventilator, filters, leidingwerk, besturing, montage en inregeling. Neem contact op voor een werkplekanalyse, technisch advies of vrijblijvende offerte.

Veelgestelde vragen over machineafzuiging

1. Welke bewerkingsmachines kunnen worden afgezogen?

Afzuiging is mogelijk voor draai-, frees-, boor-, slijp-, schuur-, zaag-, polijst- en CNC-machines. De kap en filtertechniek worden aan het proces aangepast.

2. Wat is het verschil tussen stofafzuiging en olienevelafzuiging?

Stofafzuiging verwijdert droge vaste deeltjes met bijvoorbeeld patroon- of zakkenfilters. Olienevelafzuiging verwijdert vloeibare aerosolen met druppel- en coalescentiefilters.

3. Kan een machine op een bestaande afzuiginstallatie worden aangesloten?

Ja, wanneer de bestaande ventilator, filters en leidingen voldoende capaciteit hebben en geschikt zijn voor het materiaal. Dit moet vooraf worden berekend en gemeten.

4. Hoe wordt de benodigde afzuigcapaciteit bepaald?

De capaciteit wordt bepaald aan de hand van de machineomkasting, afzuigkap, emissie, aansluitdiameter en weerstand van leidingwerk en filters. Na installatie worden de luchtvolumes ingeregeld.

5. Kan een patroonfilter olienevel verwijderen?

Een standaard droog patroonfilter is doorgaans niet geschikt als primaire olienevelafscheider. Hiervoor worden druppelafscheiders, coalescentiefilters of elektrostatische systemen gebruikt.

6. Wanneer is hoogvacuümafzuiging nodig?

Hoogvacuüm is geschikt voor kleine aansluitdiameters en afzuiging direct op handgereedschap. Grote kappen en machineomkastingen gebruiken meestal grotere luchtvolumes bij een lagere onderdruk.

7. Mag de gefilterde lucht worden teruggevoerd?

Dat kan alleen wanneer alle relevante verontreinigingen voldoende worden verwijderd en de risicoanalyse retourlucht toestaat. Bij schadelijke dampen kan afvoer naar buiten noodzakelijk zijn.

8. Is een ATEX-afzuiging nodig?

Dit hangt af van de brandbaarheid van stof, nevel of damp en de mogelijke concentratie. Een ATEX-risicoanalyse bepaalt welke componenten en beveiligingen nodig zijn.

9. Kan de afzuiging automatisch met de machine starten?

Ja. De machinebesturing kan een klep en ventilator activeren. Ook nadraaitijd, luchtbewaking en automatische capaciteitsregeling kunnen worden toegevoegd.

10. Hoe vaak moet machineafzuiging worden onderhouden?

Dat hangt af van gebruik en vervuiling. Kappen, filters, opvangbakken, olieafvoer en luchtcapaciteit moeten volgens een vast onderhoudsschema worden gecontroleerd.

Afzuiging voor bewerkingsmachines vindt u bij Dextools

Wij als Dextools weten als geen ander dat de juiste informatie het alle belangrijkste is. Want als een advies niet correct is heeft u niks aan de oplossing. Dit geldt niet alleen voor de oplossingen dien wij bieden maar ook voor de wijze waarop wij communiceren. Wij bij Dextools staan voor kwaliteit, service en oplossinggerichtheid. Hierin is het belangrijk de juiste informatie te geven, een goede oplossing te bieden en eerlijk tegen elkaar te zijn.

Dextools Filtertechniek omvat een brede range van ontstoffingstechniek zoals industriele stofzuigers, mobiel afzuigunits of grote stof afzuig installaties. Deze systemen zijn er ook in de ATEX uitvoeringen. Daarnaast hebben wij een breede range van afzuigbanken of wanden, stoffilters en ventilatoren. Deze systemen zijn voor een grote variëteit aan toepassingen zoals in de levensmiddelenindustrie, chemische, farmaceutische en cosmetische industrie, bouw, metaalverwerkende industrie, diervoederindustrie.

Dextools Procestechniek omvat bulk handeling systemen zoals zakkenleegmachines, big bag loading en unloading systemen en vacuüm transportsystemen. Deze worden in de chemie, farmacie, food of verwerkende industrie toegepast. Daarnaast hebben wij tabletpersen, metaaldetectoren, blister en cartoning machines, camera inspectie systemen en tablet/poeder/vloeistof vullijnen voor de food en farmaceutische industrie.

Dank u voor uw interesse in de producten en diensten van Dextools. We kijken uit naar de mogelijkheid om u van dienst te zijn.

Naam: *

E-mailadres: *

Telefoonnummer: *

Onderwerp: *

Bericht: *

Stuur mij een kopie